ADYÜ’den Badem Tarımında Zirai Don Kayıplarını Azaltacak Proje

Adıyaman Üniversitesi (ADYÜ) Ziraat Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Halil İbrahim Oğuz’un yürütücülüğünde hazırlanan “Badem Bahçelerinde Zirai Donla Mücadele Çalışmaları” adlı proje, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı tarafından 2026 EKK Proje Teklifleri kapsamında 6 milyon 120 bin TL bütçeyle desteklenmeye hak kazandı.

Projede, Doç. Dr. Fırat Ege Karaat ve Doç. Dr. Mehmet İlhan Odabaşıoğlu araştırmacı olarak yer alıyor. Çalışmanın temel odak noktasını, Adıyaman’da badem bahçelerinde ciddi ürün kayıplarına yol açan en önemli abiyotik stres faktörlerinden biri olan ilkbahar geç donları oluşturuyor.

Proje kapsamında, sulanan ve sulanmayan badem bahçelerinde ilkbahar geç donlarına karşı alternatif ve uygulanabilir mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor. Bu doğrultuda, her iki bahçe tipinde dumanlama makinelerinin kullanımı sağlanırken, sulanan bahçelerde ayrıca mikrosprink sulama sistemleri uygulamalı olarak hayata geçirilecek.

Proje çerçevesinde 20’şer üreticiye sistem kurulumu yapılacak, üreticilere yönelik uygulamalı eğitim ve tanıtım faaliyetleri gerçekleştirilecek. Ayrıca küçük alanlarda etkili ve düşük maliyetli olacak şekilde bir zirai don pervanesi tasarlanarak prototipi üretilecek ve badem bahçelerinde kurulumu yapılacak.

Bunun yanı sıra, badem bahçelerinde zirai donla mücadelenin farklı boyutlarının ele alınacağı ve çözüm önerilerinin paylaşılacağı bir çalıştay düzenlenecek. Projenin ortakları arasında Adıyaman Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Adıyaman Sert Kabuklu Meyveler Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Kâhta, Besni ve Samsat İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri ile Adıyaman, Kâhta, Besni ve Samsat Ziraat Odaları yer alıyor.

Proje çalışmalarının, başta Adıyaman olmak üzere ülke genelindeki badem üretim alanlarında zirai don kaynaklı ürün kayıplarının azaltılmasına önemli katkılar sunması bekleniyor.